Terug naar Index Coaching/Training

Visualiseren

Visualiseren is uit het hoofd berekenen van een zettenreeks. Schakers moeten die vaardigheid oefenen om iets te bereiken.

Waarschijnlijk ontwikkelen ze die vaardigheid naarmate ze meer schaken wel spontaan.

Je kunt er ook een spelletje van maken.

In een klein groepje laat de trainer een deelnemer vanuit een bepaalde stelling langzaam een aantal halfzetten opnoemen. Het aantal zetten is afhankelijk van hoe sterk de trainer de groep inschat. Vervolgens moeten de andere deelnemers om beurten een halfzet op het bord uitvoeren. Elke goede halfzet is een punt waard. Wie een fout maakt, is die ronde af.

Uiteindelijk is het bij sommige spelers zelfs mogelijk om een partij te laten blindschaken.

Sommige trainers vegen af en toe resoluut alle stukken van het bord. Hun pupillen moeten dan vervolgens de stukken weer op de juiste positie neerzetten. Soortgelijk is het weer laten opzetten van de uitgangsstelling na het uitspelen van een variant. Of iemand daar beter van leert schaken is dubieus. Wel geeft de mate waarin dat lukt een indruk van iemands speelsterkte.

Uit onderzoek blijkt dat goede schakers maar 5 seconden naar een stelling hoeven te kijken om deze weer goed neer te kunnen zetten. Slechte schakers lukt dat niet. Staan de stukken volstrekt willekeurig op het schaakbord, dan lukt het beide groepen niet ze weer op hun oude plek te zetten.

De verklaring voor dit verschijnsel is eenvoudig: goede schakers herkennen bepaalde patronen in een stelling. Ze onthouden geen losse stukken, maar brokken (chunks) aan informatie. Ze zien bijvoorbeeld geen vijf losse houtjes, maar een korte rokade stelling. Omdat ze bovendien de logica (en opvallende afwijkingen) onderkennen van een stelling, hoeven ze maar een paar kenmerken te onthouden.